ADHD u dorosłych – objawy, diagnoza i sposoby radzenia sobie
Czym jest ADHD u dorosłych?
ADHD (zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi) to zaburzenie neurorozwojowe, którego objawy mogą utrzymywać się przez całe życie. Choć często kojarzone jest z dziećmi, wiele dorosłych zmaga się z jego objawami. Mogą one wpływać negatywnie na codzienne funkcjonowanie, pracę oraz relacje. Kluczowe znaczenie ma identyfikacja doświadczanych trudności i znalezienie skutecznych strategii zarządzania objawami ADHD.
Objawy ADHD u dorosłych
Według najnowszych klasyfikacji ICD-11 do kryteriów diagnostycznych ADHD zalicz się: nieuwagę oraz nadaktywność-impulsywność (nadpobudliwość).
Objawy ADHD u dorosłych mogą przejawiać się na różne sposoby, w tym:
- Trudnościami z koncentracją i utrzymaniem uwagi,
- Nadmiernym “zapominalstwem” (np. zapominanie o spotkaniach, rachunkach, „gdzie zostawiłem_am mój telefon?”),
- Paraliż wykonawczy, prokrastynacją
- Trudnościami z rozpoczynaniem i/lub kończeniem zadań,
- Problemami z organizacją i zarządzaniem czasem,
- Impulsywnością i podejmowaniem pochopnych decyzji np: impulsywnymi zakupami,
- Nadmiernym “gadulstwem” i trudnościami w słuchaniu innych,
- Wewnętrznym poczuciem niepokoju oraz szybkim irytowaniem się,
- Trudnością w czekaniu na swoją kolej (np. w rozmowie, w kolejce).
👉Pamiętaj, że każdy z nas jest inny, dlatego nie każda osoba z ADHD doświadcza tych samych objawów, a ich intensywność może się zmieniać w zależności od sytuacji życiowej.
Diagnoza ADHD u dorosłych – czy jest potrzebna?
Jeśli podejrzewasz u siebie ADHD i objawy utrudniają Ci codzienne funkcjonowanie, warto skonsultować się ze specjalistą. Proces diagnozy ADHD u dorosłych zazwyczaj obejmuje:
- Konsultację z psychologiem diagnostą ADHD – specjalista przeprowadzi wywiad, testy przesiewowe i oceni Twoje trudności. Pomoże określić, następne kroki.
- Testy diagnostyczne – wykorzystanie kwestionariuszy i narzędzi klinicznych do oceny objawów.
- Diagnozę nozologiczną u psychiatry – psychiatra może potwierdzić ADHD oraz, jeśli to konieczne, zaproponować farmakoterapię.
👉Nie każdy dorosły z ADHD potrzebuje oficjalnej diagnozy! – wszystko zależy od tego, jakie korzyści może ona przynieść w Twoim przypadku. Dla niektórych to klucz do zrozumienia siebie i uzyskania dostępu do terapii, dla innych wystarczy sama psychoedukacja i wdrożenie strategii radzenia sobie. Jeśli podejrzewasz, że ADHD może Ciebie dotykać ale nie masz pewności, możesz skonsultować swoje podejrzenia z psychologiem. → Umów wizytę.
„Supermoce” ADHD – jak wykorzystać mocne strony w codziennym życiu?
Choć ADHD u dorosłych wiąże się z wieloma wyzwaniami, osoby z tym neurotypem często mają unikalne mocne strony, które można uznać za ich „supermoce”. Wysoka kreatywność, nieszablonowe myślenie i umiejętność szybkiego znajdowania rozwiązań to cechy, które wyróżniają wielu dorosłych z ADHD. Dodatkowo, niektóre osoby doświadczają tzw. hiperfokusu – stanu głębokiego skupienia na interesującym je zadaniu, co pozwala im osiągać wyjątkowe rezultaty w pracy i pasjach. Impulsywność, choć bywa trudnością, może przekładać się na spontaniczność i odwagę w podejmowaniu nowych wyzwań. Osoby z ADHD często cechuje również wysoka empatia i intuicja, co sprawia, że świetnie sprawdzają się w zawodach wymagających interakcji z ludźmi. Kluczem jest zrozumienie własnych predyspozycji i wykorzystanie ich w codziennym życiu.
Terapia Skoncentrowana na Rozwiązaniach (TSR) zakłada, że każda trudność może kryć w sobie potencjał do rozwoju. W TSR koncentrujemy się na tym, co już działa, i szukamy sposobów na wzmacnianie tych umiejętności w codziennym życiu. Jakie sytuacje pokazują, że ADHD bywa Twoim zasobem? Jak możesz przenieść te sukcesy na inne obszary życia? Odpowiedzi na te pytania pomagają budować strategie dostosowane do indywidualnych potrzeb i mocnych stron.
Sposoby radzenia sobie z ADHD w codziennym życiu
1. Zarządzanie czasem i organizacja
- Technika Pomodoro – podział pracy na krótkie interwały pomaga w koncentracji.
- Listy zadań – zapisywanie obowiązków i identyfikacja priorytetów, odhaczanie zadań daje poczucie kontroli.
- Planowanie z wyprzedzeniem – ustalanie harmonogramu dnia zmniejsza stres i chaos.
2. Poprawa koncentracji
- Ograniczenie rozpraszaczy (np. wyciszenie powiadomień w telefonie).
- Praca w uporządkowanym, spokojnym otoczeniu.
- Korzystanie z aplikacji do zarządzania zadaniami, np. „lista” na twoim telefonie.
3. Zdrowy styl życia
- Regularna aktywność fizyczna poprawia funkcjonowanie mózgu.
- Odpowiednia ilość snu wspiera koncentrację i regulację emocji.
- Techniki relaksacyjne, takie jak medytacja czy świadome oddychanie, pomagają w zarządzaniu stresem.
👉To tylko niektóre z technik, które mogą wspierać w radzeniu sobie z objawami ADHD. Dla wielu osób okazują się pomocne, ale nie oznacza to, że sprawdzą się również u Ciebie. To Ty jesteś ekspertem od swojego życia – najlepiej znasz siebie i swoje życie. Wierzę, że sposoby, które samodzielnie odkryjesz lub stworzysz, będą najbardziej skuteczne i najlepiej dopasowane do Twoich potrzeb!
Terapia Skoncentrowana na Rozwiązaniach (TSR) a ADHD u dorosłych
Jednym z podejść terapeutycznych skutecznych w pracy z ADHD jest Terapia Skoncentrowana na Rozwiązaniach (TSR). TSR koncentruje się na poszukiwaniu indywidualnych sposobów radzenia sobie, budowaniu zasobów i wzmacnianiu mocnych stron osoby z ADHD. Zamiast nadmiernego analizowania trudności, terapia pomaga wypracować konkretne strategie, które umożliwiają efektywne funkcjonowanie na co dzień.
TSR pomaga:
- Opracować własne metody organizacji czasu i zadań,
- Zidentyfikować sytuacje, w których łatwiej jest radzić sobie,
- Znaleźć sposoby na wzmacnianie koncentracji i redukcję prokrastynacji,
- Rozwinąć umiejętności zarządzania emocjami i stresem.
Chcesz nauczyć się skutecznie radzić sobie z objawami ADHD?
Jeśli chcesz odzyskać kontrolę nad swoim życiem, poprawić jakość codziennego funkcjonowania i skutecznie radzić sobie z objawami ADHD, zapraszam Cię na konsultację. Jako psycholożka online pomagam dorosłym z ADHD w znalezieniu skutecznych strategii dopasowanych do ich potrzeb. Umów konsultację i zacznij dbać o siebie już dziś!
Więcej o Autorze:
